Het kan anders

Door gebrek aan vitamine D worden kinderen in hun eerste levensjaar ziek en krijgen Rachitis. Deze ziekte is bij ouderen onder ons bekend als de ‘Engelse ziekte’. Door deze ziekte en ondervoeding krijgen kinderen infecties aan de botten, die voor onherstelbare vervormingen en ernstige bloedarmoede zorgen. Kinderen die ernstig ziek worden krijgen stuipen en ontwikkelen op den duur suikerziekte. Onze kinderen krijgen deze stoffen voldoende via de voeding en supplementen binnen. In 1999 kwam Rob Pereira in contact met twee artsen, die werkzaam zijn in Samarkand, de tweede grootste stad van Uzbekistan.

De artsen, Alisher Rasulov (kinderarts) en Azamat Rachimov (decaan van de universiteit), werken in Samarkand, een 3500 jaar oude stad en ongeveer zo groot als Rotterdam. Ze wisten waar het aan ontbrak en konden niet veel meer doen dan de hoogstnodige zorg bieden en nauwgezet bijhouden hoe de gevreesde ziektes de bevolking steeds verder in hun greep kregen. Behalve de veel voorkomende ziekte Rachitis (bij 30 % van de kinderen) en ernstige vormen van Anaemie (bloedarmoede, bij 60% van de kinderen) stierven er circa 1800 van de ongeveer 6000 baby’s per jaar door gebrek aan de nodige middelen.

Samen met Rob Pereira en de inmiddels bij MCCEE aangesloten Nederlandse verpleegkundige en tolk Russisch, Marianne de Wit werd een klein project in de twee armste wijken in Samarkand opgezet. Zij reisde af naar Samarkand met in de bagage een half miljoen vitamine D tabletjes, verstrekt en gesponsord door Solvay Pharmaceuticals in Olst. Twee maanden werkte ze samen met de locale artsen en verpleegkundigen om de tabletjes te distribueren en bij een gecontroleerde groep (aanstaande) moeders en zuigelingen te bezorgen. Aanstaande moeders kunnen de tabletjes uit voorzorg slikken en zuigelingen hebben één tabletje per dag nodig in hun eerste levensjaar.

De resultaten waren verbluffend. De kindersterfte rond deze ziekenhuizen als gevolg van gebrek aan vitamine D reduceerde tot nul en het aantal zieke kinderen nam af met 75 %. Gesterkt door dit succes en in de wetenschap dat zij intussen vrienden/collega’s in Nederland hebben die hen willen steunen, hebben Alisher en Azamat zich tot doel gesteld om in vijf jaar de tekorten aan vitamine D en ijzer weg te werken.

Omdat de plaatselijke overheden niet in staat zijn om te helpen, zijn er tijdens de bezoeken veel gesprekken gevoerd met de op eigen kosten meereizende deskundigen en idealisten. Zij zijn begonnen met het geven van voorlichting en het houden van lezingen voor artsen en verpleegkundigen en het ontwikkelen van ideeën en uitwerken van plannen om, in samenwerking met Unicef, de Uzbeekse minister van gezondheid en andere binnenlandse humanitaire instellingen Alisher en Azamat te helpen hun doel te verwezenlijken.

Voorlichting over de werking van vitamine D en het verbeteren van de werk –en leefomstandigheden van de deskundigen en kinderen in Samarkand zijn de beoogde doelen. De vitaminen kosten ongeveer € 1,00 per kind per jaar. Intussen is er al contact met Unicef in Tasjkent en is er een bezoek gebracht aan de minister voor gezondheidszorg in Samarkand, die geïnteresseerd raakt in het unieke project in zijn gebied, waarvan de resultaten een aantoonbare verbetering betekenen voor de bevolking van (nog maar) één deel van Samarkand.

In voorgaande jaren reisden er steeds cliniclowns met de delegatie mee, omdat is gebleken dat zij een positieve invloed hebben op zieke kinderen. Er werd direct een aanvang gemaakt met het opleiden van lokale cliniclowns, waarvan de optredens een doorslaand succes zijn. Geholpen met promotiemateriaal zoals T-shirtjes en stickers worden verzorgers en kinderen op een positieve manier benaderd om hen betrokken te krijgen en te houden bij dit vitamine -en ijzer project.

Veel is er nog niet verbeterd aan de werkomstandigheden van artsen en verpleegkundigen. Bij recente bezoeken bleek zelfs dat na jaren van contact er in de ziekenhuizen niet eens de hele dag stromend water aanwezig is en kan de stichting niet veel meer doen dan te zorgen voor alcohol en ontsmettende zeep om artsen zo hygiënisch mogelijk te laten werken.